W Polsce powstaje coraz więcej domów ekologicznych, czyli energooszczędnych, pasywnych i samowystarczalnych. Aby budynki były przyjazne dla środowiska, przy inwestycjach wykorzystywane są ekologiczne materiały budowlane. Ważne jest ich pochodzenie, zawartość szkodliwych substancji, lokalizacja surowca i zakładu przetwórczego czy potencjalna utylizacja materiałów. Inwestorzy sięgają po lokalne materiały. Ideałem jest projektowanie budynków z trwałych materiałów, które nie wymagają częstych napraw i remontów.
Dom przyjazny dla środowiska to taki, gdzie niskoemisyjność i poszanowanie środowiska idą w parze z maksymalnym wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, dociepleniem konstrukcji, efektywną wentylacją, idealnym poziomem nasłonecznienia czy komfortem mieszkańców. Stąd ogromne znaczenie ma zastosowanie odpowiednich materiałów.
Zrównoważone budownictwo
Coraz popularniejszym trendem w budownictwie jest budowa domów ekologicznych, czyli energooszczędnych, pasywnych i samowystarczalnych. Zrównoważone budownictwo to budynki spełniające najwyższe standardy ekologiczne, które powstają w oparciu o ekologiczne materiały budowlane. Dlatego liczy się ich pochodzenie, zawartość szkodliwych substancji, lokalizacja surowca i zakładu przetwórczego czy potencjalna utylizacja materiałów.
Celem zrównoważonego budownictwa jest minimalizacja negatywnego wpływu budynków na środowisko naturalne oraz zdrowie ludzi. Koncepcja ta uwzględnia cały cykl życia budynku – od projektowania i budowy po użytkowanie i demontaż. W zrównoważonym budownictwie dąży się do oszczędzania energii, redukcji emisji CO2, optymalnego wykorzystania zasobów naturalnych, w tym wody oraz minimalizacji odpadów. Zrównoważone budynki są coraz bardziej poszukiwane na rynku nieruchomości.
Materiały naturalne
Materiały budowlane wykorzystane do budowy powinny być naturalne i jak najmniej przetworzone. Najlepiej, jeśli są to materiały, których wytworzenie nie trwa dłużej niż dziesięć lat. Należą do nich m.in. bambus, wełna, bawełna, korek, beton z konopi, słoma, glina, cegła z rozbiórki, materiały z odzysku. Stosując materiały naturalne, możemy nie tylko zmniejszyć negatywny wpływ budownictwa na środowisko, ale także stworzyć bardziej komfortowe i zdrowsze miejsca do życia oraz zmniejszyć zużycie energii w budynkach.
Zrównoważone budownictwo coraz częściej wykorzystuje zielone dachy. Można je zrobić zarówno na budynku nowym, jak i istniejącym przy okazji wymiany zniszczonego pokrycia. Takie rozwiązanie daje liczne korzyści, szczególnie w mieście. Należą do nich produkcja tlenu, pochłanianie zanieczyszczeń, retencjonowanie wody, przestrzeń życiowa dla owadów, dobre tłumienie hałasu, obniżanie temperatury w mieście. Obecnie wiele metropolii europejskich dofinansowuje budowę zielonych dachów.
Dom energooszczędny
Budynek energooszczędny to taki, który przez zastosowane rozwiązania projektowe i techniczne może być eksploatowany przy mniejszym zużyciu energii przeznaczonej do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Dom jest tańszy w eksploatacji. Oszczędność energii jest rozwiązaniem przyjaznym dla człowieka i środowiska.
Szczególnym rozwiązaniem w tym kierunku są domy pasywne, które wznosi się i wykańcza tak, by ograniczać ich zapotrzebowanie energetyczne. Dom energooszczędny powinien być doskonale izolowany termicznie, aby zminimalizować ucieczkę ciepła wytworzonego w jego wnętrzu. Budowa domów pasywnych z dużą efektywnością energetyczną i optymalnym wykorzystaniem światła słonecznego to przyszłość zrównoważonej architektury.
W energooszczędnym budownictwie coraz częściej wykorzystuje się beton komórkowy, cegłę silikatową, technologie szkieletowe czy elementy prefabrykowane, które pozwalają na rezygnację z tradycyjnych materiałów budowlanych, czyli cegły i betonu. Dzięki temu energooszczędny, spełniający najwyższe normy budowlane ponad 100-metrowy dom można postawić już w cenie 50-metrowego mieszkania w centrum miasta.
Izolacja termiczna budynków
Mając na uwadze energooszczędność i komfort użytkowników, doskonałym rozwiązaniem są materiały izolacyjne na bazie wełny mineralnej, takie jak wełna szklana czy wełna mineralna. Są niepalne, odporne na pleśń i gnicie, a także łatwe w montażu. Ich produkcja coraz częściej opiera się na procesach przyjaznych dla środowiska.
W przypadku budynków jednorodzinnych największy udział w stratach ciepła mają okna zewnętrzne, wentylacja, ściany zewnętrzne i dach. Konieczna jest izolacja termiczna okien, drzwi balkonowych i zewnętrznych, ścian, dachów, stropów, stropodachów oraz podłóg na gruncie. Oznacza to również, że dom taki powinien mieć zwartą bryłę, wykształconą w sposób eliminujący mostki termiczne.
Potwierdzeniem jakości budownictwa są certyfikaty ekologiczne nadawane budynkom wyróżniającym się efektywnością energetyczną, zmniejszeniem śladu węglowego, korzystaniem z odnawialnych źródeł energii czy też wpływem na zdrowie, samopoczucie oraz integrację mieszkańców.
Recykling
Coraz popularniejszym trendem w światowej architekturze jest recycling przestrzeni i kubatury. Polega on na ponownym wykorzystaniu całości lub części istniejących obiektów poprzez przekształcenie ich przestrzeni i nadanie nowej funkcji użytkowej. Ponowne wykorzystanie istniejącej zabudowy jest szczególnie ważne w dużych miastach, gdzie coraz częściej brakuje wolnej przestrzeni, a zapotrzebowanie na nią wciąż rośnie.
Przykładami obiektów stworzonych zgodnie z tym podejściem są takie inwestycje, jak warszawska Hala Koszyki, Centrum Praskie Koneser, Elektrownia Powiśle, łódzka Manufaktura czy Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia w Radomiu.
